Inspiratie deel 3


Inspiratie deel 3
In de vorige twee columns (link en link) heb ik beide keren drie inspiratiebronnen voor musici behandeld aan de hand van enkele voorbeelden. Deze column bevat de laatste door mij aangemaakte categorieën, in dit geval dus vier.
Ik trap deze keer af met het meest gebruikte onderwerp in liedjes, namelijk Liefde. Dat komt in vele vormen langs zoals te zien is in mijn keuze. Te beginnen met All you need is love van The Beatles. Dit nummer zelf is niet zo bijzonder, maar het verkreeg wereldfaam vanwege Our World, de eerste satellietuitzending die wereldwijd werd uitgezonden. Die uitzending was te zien in 24 landen. Dat is nu een schijntje, maar toentertijd heel bijzonder. The Beatles speelden dit nummer live in de Abbey Road studio's in Londen. In dit nummer zijn ook fragmenten opgenomen van anderen, o.a. Glenn Miller's In the Mood en ook hun eigen She loves you. Maar ook de eerste maten van het Franse volkslied, de Marseillaise zijn te horen.
Vrijwel iedere artiest en/of band heeft zich wel aan dit onderwerp gewaagd, meestal positief, maar niet altijd. Soms komt het onderwerp besmuikt aan de orde zoals in Giving it all away van Roger Daltrey, gewezen zanger van The Who. De schrijver van dit nummer, Leo Sayer, werd enkele jaren later tijdens een concert in Nederland uitgefloten omdat hij dit ook speelde. Waarschijnlijk minder goed dan Roger Daltrey! Ook een bekend werkje is dat van Uriah Heep, namelijk Gypsy. Het gaat eigenlijk over een teenage love. Daar zijn heel veel voorbeelden van, ook in Nederland. Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan Het werd zomer van Rob de Nijs. Ook van Queen is een hele mooie, van de LP A night at the opera, namelijk Love of my life en natuurlijk een nummer als Love hurts van Nazareth.
Genoeg hierover, we stappen over naar de categorie Gospel/ Religie. Hierin zijn er ook heel veel te noemen en ook veel bekende artiesten zoals bijvoorbeeld Aretha Franklin. Veel soulartiesten komen uit de gospelhoek.

In de vroege jaren '70 was er een opleving van gospelsongs, vaak door koren gezongen. Ik noem hierbij Oh happy day van de Edwin Hawkin Singers en To my fathers house van de Les Humphries Singers. Uit die tijd ook een bekende, van een blonde langharige zangeres, Chi Coltrane, die met in de wind wapperende haren aan haar piano Go like Elijah speelde. Mijn schoonvader had ook wel wat met deze muziekstroming, hoewel hij verder niets met godsdienst had. Hij bewonderde Percy Sledge met My special prayer nogal.
Nederland ontkwam ook niet aan deze stroming, getuige een lied van ene D.C. Lewis die ons verblijdde met Mijn gebed, waarin hij zijn liefde voor kerkorgelmuziek bezingt. Ook de band Gloria (voorheen Unit Gloria) maakte enkele songs die hierbij passen, namelijk The last seven days en Our father. De zanger van deze band, Robert Long, ontpopte zich later tot een groot criticaster van dit genre, met name door zijn lied Jezus redt. De band had later nog een paar bescheiden hitjes samen met Bonny St. Clair, maar ook dat was van een heel andere orde (Clap your hands and stamp your feet bijvoorbeeld...). Voor deze categorie hou ik het hierop hoewel er nog vele voorbeelden zijn aan te dragen.
De categorie die ik nu wil bespreken is die van Verraad en/of Ontrouw. Ook dat blijkt een vrijwel onuitputtelijke bron van inspiratie voor een groot aantal artiesten. Ik trap af met de onvolprezen Dubliners die dit thema vele malen hebben bezongen. Ik noem hier Black velvet band en Whiskey in the jar. Maar ook hun doorbraak in Europa, The seven drunken nights heeft dit thema.

Wat minder traditioneel is bijvoorbeeld He'll have to go van Ry Cooder uit 1977. Al ver daarvoor, in 1959, is dit opgenomen door Jim Reeves. Waarschijnlijk is het nog ouder, maar dat heb ik niet verder onderzocht. Van veel recentere datum is Cry me a river van Justin Timberlake, dat hij schreef toen hij merkte dat zijn vriendin het had aangelegd met haar choreograaf. Een nummer met dezelfde titel is door Joe Cocker al veel eerder opgenomen, maar heeft een heel andere strekking, doch dit terzijde. Er zijn heel wat van de hedendaagse sterren die dit fenomeen hebben bezongen.
Behalve Justin noem ik Ed Sheeran met Shirtsleeves en Adele met Cold Shoulder. Tot slot noem ik nog Amy Winehouse met You know I'm no good en Beyoncé met Irreplaceable. Beide zangeressen hebben meerdere songs over dit onderwerp geschreven en uitgevoerd. Genoeg keuze hierbij dus.
Als laatste categorie bespreek ik Nostalgie, dat vele raakvlakken heeft met het thema Melancholie. Een mooi voorbeeld is Het Dorp van Wim Sonneveld Dat is een bewerking van het lied Le Montagne van Jean Ferrat. Bij hem gaat het niet over een dorp maar over de bergen waar hij opgroeide. De strekking is dezelfde, nostalgische gevoelens voor dat wat vervlogen is en niet meer terugkeert.
The Cats maakten een paar jaar daarvoor Times were when, weliswaar was dit geen eigen nummer (de Schot Neil Grimshaw schreef dit voor zijn eigen band Studio Six, wat overigens geen succes werd), maar de stijl van dit nummer hebben zij overgenomen voor hun zelf geschreven nummers.

De Ierse muziek heeft ook veel nostalgische nummers voortgebracht. Natuurlijk hebben The Dubliners hier een bijdrage aan geleverd met bijvoorbeeld The town I loved so well. De titel zegt al genoeg. Maar van veel recentere datum noem ik het werk van bijvoorbeeld U2, Clannad, The Cranberries, Van Morrison, Snow Patrol en Gary Moore. Vooral van deze laatste vind ik persoonlijk het nummer Still got the blues een mooi voorbeeld van nostalgie verpakt in muziek. Iets wat ook onder de noemer Nostalgie valt, althans volgens mij, is een nummer als Smells like Teen Spirit van Nirvana. Een alternatief slaaplied komt van de hand van Metallica in de vorm van Enter Sandman.
Maar ook een all-time zwijmelnummer als I will always love you van Whitney Houston hoort in dit rijtje thuis. En natuurlijk mag wat mij betreft Leonard Cohen niet ontbreken met So long Marianne. Ik sluit af met een oer Hollands lied, namelijk de Zuiderzeeballade van Sylvain Poons en Oetze Verschoor. Dat is erg oud, ik weet het, maar een mooi nummer om deze serie mee af te sluiten.
Overigens bedacht ik mij al schrijvende nog dat ik een belangrijke inspiratiebron voor musici niet genoemd heb, namelijk Drugs. En natuurlijk heb ik ook gekeken naar liedjes waarin over Schaken gerept wordt, of een verwijzing naar het schaken hebben, ook daar zijn er vele van. Over deze onderwerpen als inspiratiebron kan ik met gemak een hele column vullen, maar dat doe ik toch maar niet. Het is wel mooi zo. Voor de volgende keer, komt er waarschijnlijk iets totaal anders tevoorschijn.
Uw columnist
Gerrit van Oostrum