Het (on)gelijk van Bonifatius


Het (on)gelijk van Bonifatius
In het Nederland waarin mijn generatiegenoten zijn geboren en getogen werd op de toenmalige basisschool, de lagere school, ook wat vaderlandse geschiedenis aan ons bijgebracht. Dat was zoals wij dat nu zien, veel ouder en hopelijk wijzer geworden, nogal gekleurd door een Calvinistische bril. Bij de jaartallenreeksen die we uit ons hoofd moesten leren zat ook: 754, Bonifatius bij Dokkum vermoord. Maar wie was die Bonifatius eigenlijk? Een naïeve overijverige priester? Daarover zijn de meningen en lezingen nogal verdeeld. Over één ding is men het eens: hij werd geboren in Exeter, Groot-Brittannië, en werd gedoopt als Wynfreth in 673.
Hij wilde graag iedereen bekeren tot de religie van Rome en vond al gauw het eiland te klein. Dus stak hij het Kanaal over naar het vasteland. Via Rome kwam hij in Duitsland terecht om daar te werken als priester. Hij wilde echter missionaris worden en nadat de toenmalige paus hem tot bisschop had benoemd wilde hij kost wat kost een daad stellen. Zijn oog viel op het "heidense" Friesland. Ongeveer de helft van de inheemse bevolking was nog niet bekeerd tot de Roomse godsdienst. De Friezen waren ook toen al een eigenzinnig volkje, die niets van zijn bekeringswerken wilde weten.
Afijn, hij was er al twee keer heen geweest zonder noemenswaardig resultaat te hebben geboekt. De derde keer moest het dan maar gebeuren! Hij was toen al aardig oud, 81 jaar. Desnoods zou hij willen sterven als martelaar en daarom nam hij zijn toevlucht tot grovere middelen. Een eik, dat voor de Friezen een heilige boom was, moest eraan geloven en werd omgehakt. Hij wist dondersgoed dat daar bij de Friezen de doodstraf op stond. Afijn, de Friezen voerden dat uit en Bonifatius werd samen met nog zo'n 30 missionarissen en nog flink wat militairen afgeslacht. En dat was dat... Dachten zij.
Nu, bijna 1300 jaar later, is Friesland weer voor ruim de helft onkerkelijk. De andere helft is overwegend protestants, of afgeleiden daarvan (bijv. doopsgezind). De Roomse variant (die van Bonifatius dus), is ondervertegenwoordigd. Slechts 6,5% van de bevolking. Toch is het wel typerend dat vrijwel overal, zelfs in de kleinste gemeenschap tenminste 1 kerk te vinden is. Ik heb een rondje met een straal van 10 km rondom mijn nieuwe woonplaats Makkum gemaakt en een klein onderzoekje gedaan. Resultaat? Zie hier het resultaat:
Plaats Aantal inwoners Aantal kerken Afstand tot Makkum in km
Makkum 3500 3 -
Idsegahuizum (Skuzum) 220 1 2
Piaam 50 1 3
Wons 290 1 4
Cornwerd 85 1 4
Allingawier 80 1 4
Schraard 165 1 5,5
Exmorra 470 2 6
Gaast 220 1 6
Witmarsum 1735 3 7
Ferwoude 235 1 8
Zurich 190 1 8
Parrega 490 3 9
Schettens 285 1 9
Pingjum 595 1 9,5
Longerhouw 50 1 9,5
Hierbij is niet één Rooms-Katholieke kerk, de kerk van Bonifatius! Ik wil het deze keer hierbij laten. De volgende keer kom ik terug op het Friese schaakleven en mijn wederwaardigheden daarin.
Uw (verhuisde) columnist,
Gerrit van Oostrum

Reacties

Superleuk dat Gerrit ook uit het verre Friesland columns wil blijven schrijven. Deze lag al even op de plank, maar door drukte van mijn kant had ik hem nog niet eerder geplaatst. Mijn excuses aan Gerrit en alle trouwe lezers. Het positieve is dat deze column nu niet de aandacht hoeft te delen met het Chrysantentoernooi.

Wat leuk Gerrit om na al die jaren, na het basis onderwijs, nu enige context van deze jaartallen te vernemen.

Volgens mij was toen de leidende visie dat, stampen van dit soort jaartallen, later wel voor context zou zorgen en dat de jeugd het gewoon nu (toen dus) makkelijk kon opzuigen.
Eind goed al goed zeg maar.

Maar ik bewaar er geen prettige herinneringen aan. Mij leek het allemaal nogal zinloos en gelukkig kon ik me wel iets leukers bedenken. Buiten spelen bijvoorbeeld.
Al kan dat ook aan de leraar hebben gelegen?

Wat meteen bij me op op popt is dat Willibrord, Bonifatius en Eligius evangelie predikers waren.
Ook weer zo`n "boeien!" momentje.

Maar goed de man "Bonifatius" had dus weinig respect voor de opvatting van de Friezen en was vol overtuiging van zijn eigen goede werken.

Zo zelfs dat hij zijn eigen Martelaarschap ontwierp.

Zo gezien zijn al die martelaars met bomvesten nog niet zo ver van ons verwijderd.

Dat zou nou een aardige context zijn op ons schooltje.

Karel

Dat de man dus bekend geworden is door zichzelf als Martelaar op te werpen